Luc Vanneste, coördinator Poëziebosnetwerk (vroeger Groene Gordelfront) en medewoordvoerder Hanzestadcoalitie: “In 2001 kwamen in Brugge een aantal actiegroepen bijeen om het Lappersfortbos te redden. Dit bos zou plaats moeten maken voor kantoren. Deze coalitie is er na negen jaar in geslaagd een groot deel van het bos te redden door alternatieve oplossingen aan te bieden, maar we stonden versteld van de problemen en moeilijkheden die gepaard gaan met inspraak. We vroegen ons af of er geen betere manier bestond om betrokken te worden bij het lokale beleid. Een goed voorbeeld van participatie werd gevonden in Turnhout waar regelmatig actiegroepen, gemeenteraadsleden en iedereen die wil participeren, bijeenkomen in een communicatieraad om te praten over verschillende dossiers of problemen die zich voordoen. Jammer genoeg botste elk alternatief voorstel of idee op de muur van de lokale overheid. Tot we op een dag de tip kregen om een verzoekschrift in te dienen, wat we dan ook onmiddellijk gedaan hebben. Daarnaast ontdekten we de Participatiewijzer die opgesteld werd door de Nederlandse ombudsman. Deze maakte een balans van alle klachten en verzuchtingen van de Nederlandse burgers in 10 principes die, als ze onderschreven worden door de lokale overheid en de burgers, goede participatie mogelijk moet maken.”
Was dit in overleg met het lokale bestuur? Welke verenigingen onderschrijven deze nog?
Vanneste: “Het lokale bestuur was niet op voorhand betrokken bij het maken van de Participatiewijzer. We pasten het Nederlandse voorbeeld aan naar de Vlaamse en Brugse normen en willen het gebruiken als meetinstrument om de mogelijkheden en mate van participatie en betrokkenheid aan te tonen. Dertien lokale verenigingen ondersteunen de Participatiewijzer Brugge 2013. Ze zijn heel divers van aard en hebben elk een afzonderlijk doel, maar ook een gezamenlijk streven. In 2008 werd het Lappersfortbos herbezet en werd een grote betoging georganiseerd en daar werd ervaren dat onze gemeenschappelijke interesse uitging naar participatie aan het lokale beleid en dus werd besloten om rond dat thema de krachten te bundelen.”
Wat waren de reacties van het lokale bestuur op jullie Participatiewijzer?
Vanneste: “We hebben de Participatiewijzer in een verzoekschrift voorgelegd aan het stadbestuur van Brugge en hen gevraagd om hun visie en mening op de tien principes te geven. Het verzoekschrift is in principe een nuttig instrument omdat het de gemeenteraadsleden ertoe verplicht om antwoord te geven. Je krijgt vijftien minuten spreekrecht en de lokale overheid is verplicht je een antwoord te geven. Maar in het geval van de Participatiewijzer weigerde het stadsbestuur dat te bespreken. Er was zelfs geen ruimte voor debat of feedback op de tien principes, wat natuurlijk het participatieve aspect al volledig smoort. Daarop maakten we een evaluatie van alle verzoekschriften en legden deze voor aan het stadsbestuur, maar het stadsbestuur weigerde dit aan te nemen, waardoor het nog weinig zin had nieuwe verzoekschriften op te stellen. We hebben de kandidaat-burgemeester een boompje cadeau gedaan, een participatieboompje, in de hoop op goede groei in 2013. De volgende verzoekschriften zullen voorgelegd worden aan het nieuwe stadsbestuur, waar hopelijk een nieuwe wind door waait.”
Wat staat er nu concreet nog te gebeuren in de aanloop naar de lokale verkiezingen?
Vanneste: “We voeren al tien jaar actie en een deel van het resultaat daarvan is dat het Lappersfortbos een Poëziebos geworden is met een Hugo Clauspad, waar wandelingen worden georganiseerd. Daarnaast flyeren we af en toe en organiseert elke vereniging hun eigen specifieke activiteiten, maar je merkt dat het niet gemakkelijk is om als kleine speler met beperkte middelen een grote impact te hebben. Maar klein duimpje blijft onze grote held. Aangezien het lokaal bestuur geen reactie wenst te geven, hebben we gevraagd aan de politieke partijen om over de tien principes hun standpunt en feedback te geven en dit dan ook deels of helemaal te onderschrijven. Er werd hen ook gevraagd om de Participatiewijzer mee te nemen als onderwerp in de coalitiebesprekingen zodat het onderdeel kan uitmaken van het bestuursakkoord in 2013. Dit hoeft niet per sé een Participatiewijzer te zijn. Indien men maar lessen trekt uit het verleden en het idee van betere participatie mee opneemt.”
“Betere participatie is een verhaal van lange adem, van vallen en opstaan en van hopen dat het er toch ooit van komt. Zowel expertise als financiële middelen zijn van groot belang om te kunnen deelnemen aan de besluitvorming. Mochten actiegroepen gebruik kunnen maken van een advocaat die het lokale bestuur ter beschikking stelt, dan zou dat al een verschil kunnen maken. De stad contacteert ons als er problemen zijn, maar niet om een traject te bespreken. Het lokaal bestuur moet nog leren omgaan met vernieuwde vormen van participatie en daarom hopen we op een vernieuwende generatie bestuurders met de volgende verkiezingen. Op Vlaams niveau werd participatie georganiseerd onder het project “Thuis in de stad” met wit- en groenboeken. Dit was een goed initiatief, maar zou regelmatig georganiseerd moeten worden, niet eenmalig. Er is dus nog veel werk aan de winkel, maar we blijven hoopvol uitkijken.”
De Participatiewijzer Brugge 2013 kan je hier integraal lezen - en ook eventueel in uw eigen gemeente gebruiken?
P-Praat 1: de Hanzestadcoalitie over de Brugse Participatiewijzer
P-Praat 2: de Inspiratienota lokaal subsidie- en ondersteuningsbeleid van het Forum voor Amateurskunsten
P-Praat 3: Tien initiatieven rond experimenteren met burgerinitiatieven
P-Praat 4: "Productie door de burger" over Nederlandse participatie
P-Praat 5: De Wakkere Burger in Peter Verhaeghe
