Wat was de concrete aanleiding? Als één van de voortrekkers van stRaten-generaal, het burgerparticipatiecollectief dat o.a. diverse alternatieven formuleerde voor de Lange Wapper in Antwerpen, heeft Peter Verhaeghe alvast een voorgeschiedenis. In zijn thuisstad, Diest, wil het stadsbestuur een ondergrondse parkeergarage aanleggen. Omdat er nogal discussie is over de haalbaarheid en wenselijkheid van deze parking doet Peter Verhaeghe datgene dat hij ook in het Lange Wapper dossier deed: documenten opvragen die iedereen de kans geeft om op basis van reële informatie de voorstellen van het stadsbestuur op zijn waarde te schatten en mee te denken over eventuele alternatieven. Op drie weken tijd vraagt de man 24 keer documenten op. Het stadsbestuur oordeelt dat dit de reguliere werking van de lokale administratie in gevaar brengt en roept de hulp in van de Vlaamse administratie om hem het recht te ontzeggen om nog documenten op te vragen. De Vlaamse administratie oordeelt op basis van de bepaling dat je geen diensten mag ‘ontredderen’ en schrapt voor onbepaalde tijd zijn recht nog documenten op te vragen. Het enige dat hem nog rest is een procedure bij de Raad van State.
Waar zijn we in godsnaam mee bezig? Is dan niet iedereen overtuigd van het feit dat we burgers die innovatief zijn en over partijgrenzen heen willen meedenken aan kwaliteitsvolle beslissingen moeten koesteren? Waarom moet die man stapsgewijs op zoek gaan naar documenten? En waarom gebruiken overheden dit soort van wakkere burgers niet om hun beleid te verbeteren? Onze ervaring leert dat deze man vooral het slachtoffer is van een onbestaand of slecht documentbeheersysteem en een gebrekkige transparantie in het beleid. Pijnpunten die in heel wat Vlaamse gemeenten eerder regel zijn dan uitzondering.
Dankzij initiatieven van o.a. V-ict-or (ondersteuningspunt ICT voor lokale besturen) zijn we ervan overtuigd dat de digitale lokale overheid binnenkort een feit kan zijn. Maar voorlopig kampen heel wat gemeenten nog met een onbestaand of slecht documentbeheersysteem waardoor administraties de aanwezige informatie amper terugvinden en wel heel snel ontredderd zijn.
Een tweede pijnpunt is de gebrekkige transparantie van het beleid. Heel wat beleidsdocumenten die besproken worden in de gemeenteraad of de diverse adviesraden zouden spontaan aangeboden moeten worden (actieve openbaarheid). Met de hulp van ICT is dit zelfs een koud kunstje. Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen stelt De Wakkere Burger vzw de vernieuwde gemeentebesturen gratis een adviezendatabank ter beschikken die makkelijk te integreren is in de gemeentelijke website. Maar dit is slechts één van de vele mogelijkheden om van een afgeschermde, gesloten besluitvorming te evolueren naar een open participatieve cultuur die gebruik maakt van de doe- en denkkracht van iedere burger.
Last but not least kijken we naar de Vlaamse overheid. Peter Verhaeghe werd zijn grondrecht om documenten op te vragen ontnomen. Deze beslissing is door een administratie genomen. Het lijkt evident dat de administratie per vraag een oordeel velt over de redelijkheid van de vraag, maar hier wordt iemand voor onbepaalde tijd zijn grondrecht ontnomen. Deze zwaarwichtige beslissing kan ons inziens enkel genomen worden door een rechtbank.
Bron: De Wakkere Burger
‘de Verenigde Verenigingen’ scant in haar nieuwe rubriek P-Praat het middenveld, onderzoeken en de media op meningen over de relatie tussen lokale besturen en verenigingen.
P-Praat 1: de Hanzestadcoalitie over de Brugse Participatiewijzer
P-Praat 2: de Inspiratienota lokaal subsidie- en ondersteuningsbeleid van het Forum voor Amateurskunsten
P-Praat 3: Tien initiatieven rond experimenteren met burgerinitiatieven
P-Praat 4: "Productie door de burger" over Nederlandse participatie
P-Praat 5: De Wakkere Burger in Peter Verhaeghe
