Kersverse mama's die kort na de bevalling aan vrijwilligerswerk doen of een lokaal politiek mandaat opnemen, lopen niet langer het risico om hun uitkering te verliezen. Vanaf 1 april 2026 worden deze activiteiten niet langer als ‘werkzaamheid’ beschouwd in het kader van de ZIV-Wet (= Wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen).
Dat is nu wel nog het geval. Artikel 115 van de ZIV-Wet stelt uitdrukkelijk dat een gerechtigde tijdens de moederschapsrust álle werkzaamheden moet stopzetten om recht te hebben op een uitkering via het Riziv. De wetgever neemt die drempel nu weg zodat gerechtigden het lokale mandaat waarvoor ze verkozen werden, kort na de bevalling weer kunnen opnemen of aan vrijwilligerswerk kunnen doen zonder hun Ziv-uitkering te verliezen. Deze aanpassing werd al jaren aangekaart en is een opsteker, al blijft de meldingsplicht helaas nog bestaan.
Toegelaten activiteiten
Concreet worden de volgende activiteiten niet langer als ‘werkzaamheden’ beschouwd:
- de uitoefening van vrijwilligerswerk (conform de Vrijwilligerswet van 3 juli 2005);
- een mandaat van gemeenteraadslid;
- een mandaat van lid van een raad voor maatschappelijk welzijn;
- een mandaat van raadslid van een OCMW;
- een mandaat van lid van een bijzonder comité voor de sociale dienst;
- een mandaat van raadslid van een politiezone;
- een mandaat van lid van een districtsraad;
- een mandaat als vertegenwoordiger van een gemeente of een OCMW;
- een mandaat van provincieraadslid;
- een mandaat als vertegenwoordiger van een provincie.
Verplichte rustperiode
De combinatie is niet onbeperkt mogelijk. De Europese Richtlijn Bescherming werknemers – moederschap (Richtlijn 92/85/EEG) legt na de bevalling een verplichte rustperiode op van minstens 2 weken.
Daarom mogen de toegelaten activiteiten pas worden aangevat vanaf de 15e dag na de bevalling. Tijdens de voorbevallingsrust en de eerste 2 weken na de geboorte blijft elke activiteit dus uitgesloten.
Meldingsplicht ziekenfonds
Wie van de regeling gebruikmaakt, moet dat wel melden. Voor vrijwilligerswerk moet een attest van de organisatie vooraf aan het ziekenfonds worden bezorgd. Voor politieke mandaten moet een afschrift van ‘de beslissing tot toewijzing van het mandaat’ worden ingediend.
Ook voor vaders en adoptieouders
Nog dit. Uit de principiële toepassing van artikelen 223bis en 223ter van het Uitvoeringsbesluit bij de ZIV-Wet volgt dat de uitkeringen tijdens vaderschaps-, geboorte- en adoptieverlof worden toegekend onder dezelfde voorwaarden als de moederschapsuitkering. Dit betekent dat de nieuwe regeling automatisch ook geldt voor vaders, co-ouders en adoptieouders die van die verloven gebruikmaken. Hierdoor worden alle ouders op dezelfde manier behandeld en is er geen sprake van een verschil in behandeling tussen moeders en andere ouders.
Vanaf 1 april 2026
De regeling treedt in werking op 1 april 2026 en is van toepassing op elke periode van moederschapsrust die, ten vroegste, op die datum start.
Bron