570 burgerverenigingen zeggen: genoeg
Leden van het Europees Parlement nemen vandaag het middenveld massaal onder vuur. De aanval, aangevuurd door kliekjes binnen de Europese Volkspartij (EVP) en extreem-rechtse groeperingen, wordt gevoed door desinformatie. Ze zetten halve waarheden en hele leugens in om een schandaal op te kloppen; onbetrouwbare kanalen doen de rest. Democratische waarden liggen in de hele EU onder vuur; daarom krijgt ook het middenveld klappen. De huidige stemmingmakerij richt zich tegen de middelen van het middenveld en dreigt zo haar rol in het democratische proces in te perken en de democratie in haar geheel te verzwakken.
Desinformatie door parlementariërs
Op verzoek van een aantal Europarlementariërs vond op 22 januari 2025 een debat plaats in de plenaire vergadering van het Europees Parlement (EP) over de publieke middelen van burgerverenigingen. Met name de milieuorganisaties die operationele subsidies ontvangen in het kader van het LIFE-programma kwamen ter discussie. Vele verkozenen spraken zich uit voor het recht van burgerorganisaties om deel te nemen aan het democratische proces, maar sommige Europarlementariërs zetten fake news in om te suggereren dat de Europese Commissie milieuorganisaties betaalt, om namens haar te lobbyen bij het Parlement.
Dit valse verhaal brengt tegenstanders van de Europese Green Deal en complotdenkers samen, en het hek gaat dus helemaal van de dam: miljarden onbestaande euro's, fictieve geldstromen naar milieuverenigingen en valse beweringen over het EU-Transparantieregister passeerden de revue. De ironie wil dat deze transparantieregels net ontstonden op vraag van het middenveld, en deze organisaties de eersten waren die de maatregelen invoerden.
Burgerverenigingen verlenen onmisbare diensten
De focus van de huidige aanvallen is het Europese LIFE-programma, het belangrijkste financieringsinstrument voor natuurbehoud en klimaatactie. In totaal gaat het om ongeveer 700 miljoen euro per jaar. Als onderdeel van dit programma, wijst de Europese Commissie jaarlijks 15,6 miljoen euro toe aan een aantal milieuverenigingen, op basis van een open bestedingsprocedure, in overeenstemming met de regels van het Europees Parlement en de lidstaten. Deze middelen hebben als doel de onschatbare rol van het middenveld te versterken, zoals het leveren van wetenschappelijk onderbouwde en constructieve aanbevelingen aan beleidsmakers, over kwesties die iedereen aangaan.
Deze Europese fondsen zijn nu al zwaar ontoereikend. Een gelijk speelveld creëren, beleidsmakers correct informeren, op feiten gebaseerd bewijsmateriaal en de beste praktijken uit de praktijk bekend maken: beleidsmakers kunnen niet zonder, willen ze de behoeften en verwachtingen van burgers begrijpen met betrekking tot hun gezondheid en welzijn, sociale inclusie en gelijkheid, hun rechten, de bevordering van de rechtsstaat, de strijd tegen corruptie en een gezonder milieu voor de huidige en toekomstige generaties. Miljoenen burgers zetten hun schouders onder dit beleid, door nationale, lokale en lokale verkiezingen, vrijwilligerswerk en gemeenschapswerking, dienstverlening en de ondersteuning van de meest kwetsbaren en uitgeslotenen.
Om het middenveld gezond te houden, is de ontwikkeling van een kader voor de dialoog met de burger, op basis van artikel 11 van het Europees Verdrag, een prioriteit voor deze vijfjarige legislatuur van de Europese instellingen. Het is van cruciaal belang dat burgerverenigingen voldoende middelen krijgen om in heel Europa hun achterban te betrekken en zo deze dialoog aan te gaan.
In de EU zijn, net als in elke democratie, publieke middelen een basisvereiste om maatschappelijke organisaties te ondersteunen in hun missie de waarden te versterken die in de Europese Verdragen en het Handvest van de grondrechten vastgelegd staan. Het is daarentegen een kenmerk van autoritaire regimes om bemiddelende organisaties uit te sluiten en de vertegenwoordiging van burgers volledig over te laten aan de leiders. De aanvallen die het middenveld vandaag te verwerken krijgt, zijn een symptoom van de confrontatie tussen Europese waarden en deze autoritaire neigingen.
We roepen alle democratische krachten op om zich te verzetten tegen fake news en desinformatie over de rol van het middenveld, om onze unieke rol in de Europese democratie te beschermen en om publieke middelen voor burgerverenigingen te beschermen. Burgerparticipatie is een essentiële pijler van onze gedeelde Europese waarden. We roepen beleidsmakers op om een robuust wettelijk kader te handhaven, waarin het middenveld kan gedijen en haar rol spelen, om tot het best geïnformeerde besluitvormingsproces te komen. Democratie gaat over het recht van burgers om aan de tafel te zitten, om een inclusieve samenleving en een gedeelde Europese toekomst vorm te geven. Goed gefinancierde, onafhankelijke burgerverenigingen, zijn hiervoor onmisbare instrumenten.
Lees hier het originele, Engelstalige persbericht.
[Dit bericht is overgenomen van de website van Bond Beter Leefmilieu]
